Zespół Orzekający działający w Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi wydaje orzeczenia na podstawie:
Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
Tekst rozporządzenia dostępny jest pod adresem:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20260000428/O/D20260428.pdf
1. KTO MOŻE BYĆ WNIOSKODAWCĄ?
Wnioskodawcami mogą być:
- rodzice ucznia
- jeden z rodziców ucznia – w przypadkach określonych przepisami prawa
- opiekunowie prawni lub opiekun prawny ucznia
- pełnoletni uczeń
2. JAKIE ORZECZENIA WYDAJE ZESPÓŁ?
Zespół wydaje:
- orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu:
- niesłyszenia
- słabego słyszenia
- niewidzenia
- słabego widzenia
- niepełnosprawności ruchowej, w tym afazji
- niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym
- autyzmu, w tym zespołu Aspergera
- niepełnosprawności sprzężonych
- niedostosowania społecznego
- zagrożenia niedostosowaniem społecznym
- orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania
- orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
- orzeczenia o braku potrzeby wydania odpowiedniego orzeczenia – w przypadkach określonych przepisami prawa
3. ZŁOŻENIE WNIOSKU
Wskazane jest, aby przed złożeniem wniosku wnioskodawca skonsultował się z pracownikiem pedagogicznym Poradni w celu uzyskania pomocy merytorycznej dotyczącej:
- właściwego rodzaju wniosku
- wymaganych i rekomendowanych dokumentów
- dokumentacji uzasadniającej wniosek
- sposobu uzupełnienia poszczególnych informacji we wniosku
Pracownik sekretariatu dokonuje wstępnej weryfikacji złożonego wniosku i dokumentacji.
W przypadku brakujących danych lub oczywistych braków może wskazać elementy wymagające uzupełnienia.
Wniosek może zostać złożony:
- w formie papierowej,
- w formie elektronicznej – wówczas przewodniczący Zespołu Orzekającego może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia oryginałów dokumentów do wglądu w celu ich weryfikacji.
- rekomendujemy składanie wniosków w formie papierowej w sekretariacie Poradni, co pozwala na ich wstępną weryfikację.
Jeżeli wnioskodawcy ubiegają się o więcej niż jeden rodzaj orzeczenia, mogą złożyć jeden wniosek obejmujący wszystkie wnioskowane orzeczenia.
4. PODPISY RODZICÓW
Co do zasady wniosek podpisują oboje rodzice.
Jeżeli drugi rodzic nie może złożyć podpisu lub wymaganych oświadczeń, należy przedstawić odpowiedni dokument potwierdzający tę sytuację (np. akt zgonu, wyrok sądu o pozbawieniu praw rodzicielskich) . Jeżeli nie ma możliwości przedłożenia takiego dokumentu, rodzic składa stosowne oświadczenie zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa.
5. JAKĄ DOKUMENTACJĘ NALEŻY DOŁĄCZYĆ?
Dokumentacja wymagana przepisami prawa:
- prawidłowo uzupełniony wniosek,
- zaświadczenie lekarskie – jeżeli jest wymagane
| Rodzaj sprawy / niepełnosprawności | Zaświadczenie lekarskie | Właściwa specjalizacja |
| Niewidzenie / słabe widzenie | wymagane | okulistyka |
| Niesłyszenie / słabe słyszenie | wymagane | audiologia i foniatria, otolaryngologia dziecięca lub otolaryngologia |
| Niepełnosprawność ruchowa, w tym afazja | wymagane | neurologia dziecięca, ortopedia i traumatologia narządu ruchu lub rehabilitacja medyczna – odpowiednio do sprawy |
| Autyzm, w tym zespół Aspergera | wymagane | psychiatria dzieci i młodzieży lub psychiatria |
| Niepełnosprawności sprzężone | wymagane | odpowiednio do niepełnosprawności |
| Niepełnosprawność intelektualna | nie jest wymagane | — |
| Niedostosowanie społeczne / zagrożenie niedostosowaniem społecznym | tylko jeżeli potrzebne są informacje o stanie zdrowia | odpowiednio do sprawy |
| Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze | jeżeli potrzebne są informacje o stanie zdrowia | odpowiednio do sprawy |
| Indywidualne nauczanie | wymagane | lekarz specjalista odpowiedni dla sprawy / lekarz specjalista w trakcie specjalizacji odpowiedniej dla sprawy / lekarz pediatra lub lekarz rodzinny wydający zaświadczenie na podstawie posiadanej dokumentacji specjalistycznej |
| Indywidualne nauczanie – medycyna pracy | nie jest wymagane; Zespół Orzekający może zwrócić się o jego przedstawienie, jeżeli uzna je za konieczne do wydania orzeczenia | — |
Wymagane zaświadczenie lekarskie powinno zostać wystawione przez lekarza specjalistę albo lekarza w trakcie specjalizacji.
Rekomendowana aktualność zaświadczenia:
- kształcenie specjalne – nie starsze niż 12 miesięcy
- indywidualne nauczanie – nie starsze niż 3 miesiące
Są to rekomendacje Poradni, ustalone w celu ograniczenia możliwości późniejszej konieczności uzupełniania dokumentacji przez wnioskodawców, a nie ustawowe terminy ważności zaświadczeń.
- dokumentacja uzasadniająca wniosek – wyniki badań specjalistycznych psychologicznych, pedagogicznych, logopedycznych i innych, dodatkowa dokumentacja medyczna, wypisy ze szpitala, informacje o podjętej terapii itp. – jeżeli wnioskodawca je posiada i są istotne dla sprawy.
Dokumentacja rekomendowana przez ZO SPPPdDzNE:
- opinia psychologiczno-pedagogiczna nie starsza niż dwa lata – zaleca się dołączenie jej do dokumentacji również w przypadku, gdy została wydana przez naszą Poradnię. Jest to dokument rekomendowany przez Zespół Orzekający, którego dołączenie może przyspieszyć postępowanie;
- opinia logopedyczna – jeżeli została wydana; zaleca się jej dołączenie do dokumentacji również w przypadku, gdy została wydana przez naszą Poradnię. Jest to dokument rekomendowany przez Zespół Orzekający, którego dołączenie może przyspieszyć postępowanie;
- opinia o funkcjonowaniu ucznia wydana przez szkołę – rekomenduje się wcześniejsze wystąpienie o nią przez wnioskodawcę do szkoły i dołączenie jej do wniosku, co może przyspieszyć postępowanie. jeżeli opinia nie została dołączona, przewodniczący Zespołu występuje do dyrektora szkoły o jej przekazanie.;
- arkusz ostatnio dokonanej wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia (WOPFU) – jeżeli uczeń był wcześniej objęty kształceniem specjalnym, rekomenduje się dołączenie go do wniosku, co może przyspieszyć postępowanie;
- wcześniejsze orzeczenia, jeżeli były wydawane;
- zaświadczenie o przyjęciu do szkoły – dotyczy uczniów, którzy w momencie składania wniosku są uczniami jednej szkoły, ale po rekrutacji zostali już przyjęci do innej szkoły. W takim przypadku orzeczenie zostanie przekazane do szkoły, do której uczeń został przyjęty. Jeżeli uczeń zostanie przyjęty do nowej szkoły już po złożeniu wniosku do Zespołu Orzekającego, wnioskodawca przekazuje do nowej szkoły swoją kopię orzeczenia albo może zwrócić się do Poradni o jego przekazanie.
Pełna i aktualna dokumentacja przekazana już przy składaniu wniosku może usprawnić i przyspieszyć postępowanie oraz ograniczyć konieczność późniejszego uzupełniania dokumentacji.
Zaleca się, aby wniosek, opinia o funkcjonowaniu ucznia i zaświadczenie lekarskie były wypełnione na specjalnych drukach przygotowanych przez ZO SPPPdDzNE.
6. CO W PRZYPADKU BRAKÓW W DOKUMENTACJI?
Ostateczna ocena kompletności wniosku i dokumentacji należy do przewodniczącego Zespołu. Wstępna weryfikacja w sekretariacie ma charakter pomocniczy.
Jeżeli w dokumentacji występują braki, przewodniczący Zespołu może wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia oraz wskazać czynności niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania.
Termin na uzupełnienie dokumentacji wynosi co najmniej 14 dni i, w zależności od okoliczności sprawy, może zostać wyznaczony na dłuższy okres.
Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania i przekazania informacji o wymaganych czynnościach, nie dokona ich w wyznaczonym terminie, wniosek pozostawia się bez rozpoznania, na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
Jeżeli wnioskodawca nie posiada wymaganej dokumentacji albo przedstawiona dokumentacja jest niewystarczająca, Zespół może wskazać potrzebę przeprowadzenia aktualnych lub dodatkowych badań diagnostycznych przez specjalistów Poradni. Nie dotyczy to badań niezbędnych do uzyskania wymaganego zaświadczenia lekarskiego.
7. TERMINY WYDAWANIA ORZECZEŃ
- kształcenie specjalne / zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze: do 30 dni, w szczególnie uzasadnionych przypadkach: do 60 dni
- indywidualne nauczanie: do 14 dni
Terminy te stosuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W przypadku konieczności uzupełnienia dokumentacji lub wykonania wymaganych czynności dalsze postępowanie prowadzone jest zgodnie z zasadami określonymi w przepisach.
Warto zatem zadbać o przekazanie pełnej i aktualnej dokumentacji już przy składaniu wniosku.
8. POSIEDZENIE ZESPOŁU
Rodzice lub pełnoletni uczeń mają prawo uczestniczyć w posiedzeniu Zespołu i przedstawić swoje stanowisko.
Zespół analizuje całość zgromadzonego materiału, w szczególności:
- wniosek
- dokumentację
- opinię szkoły
- wyniki badań i obserwacji
- informacje przekazane przez rodziców lub pełnoletniego ucznia
- inne informacje istotne dla rozstrzygnięcia sprawy
Od 1 września 2026 r. przed wydaniem orzeczenia Zespół przeprowadza również ocenę funkcjonowania ucznia, uwzględniając m.in. jego aktywność i uczestnictwo, funkcjonowanie poszczególnych funkcji organizmu, trudności edukacyjne i trudności w funkcjonowaniu, wpływ dotychczasowego wsparcia oraz mocne strony i możliwości ucznia.
9. NA JAKI OKRES WYDAWANE SĄ ORZECZENIA?
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
Wydawane jest na okres roku szkolnego lub etapu edukacyjnego.
Orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania
Wydawane jest na okres nie krótszy niż 30 dni i nie dłuższy niż jeden rok szkolny.
Orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych
Wydawane jest na okres nie dłuższy niż 5 lat.
Okres, na jaki jest wydawane, określa Zespół w treści orzeczenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
10. DORĘCZENIE ORZECZENIA
Orzeczenie doręcza się wnioskodawcy wskazanemu we wniosku w terminie 14 dni od dnia jego wydania.
Może zostać doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego albo odebrane osobiście w sekretariacie Poradni.
Rekomendujemy odbiór osobisty, ponieważ może to usprawnić dalsze czynności związane z przekazaniem dokumentu do szkoły.
Drugi z wnioskodawców może, na pisemny wniosek, otrzymać kopię orzeczenia poświadczoną za zgodność z oryginałem.
Wnioskodawca składa we wniosku oświadczenie o zgodzie na przekazanie wydanego orzeczenia do szkoły, do której uczeń uczęszcza lub do której został przyjęty przed złożeniem wniosku. Brak tej zgody skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
11. PRZEKAZANIE ORZECZENIA DO SZKOŁY
Ostateczne orzeczenie Poradnia przekazuje właściwej szkole w terminie 14 dni od dnia, w którym orzeczenie stało się ostateczne.
Jeżeli przed złożeniem wniosku uczeń został przyjęty do innej szkoły, należy przedstawić dokument potwierdzający przyjęcie. W takim przypadku orzeczenie przekazywane jest do szkoły, do której uczeń został przyjęty.
Jeżeli uczeń zostanie przyjęty do nowej szkoły po złożeniu wniosku, rodzice lub pełnoletni uczeń przekazują orzeczenie nowej szkole albo mogą zwrócić się do Poradni o jego przekazanie.
12. ODWOŁANIE OD ORZECZENIA
Od orzeczenia można wnieść odwołanie do właściwego kuratora oświaty za pośrednictwem Zespołu Orzekającego, który wydał orzeczenie.
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Wnioskodawca może również zrzec się prawa do wniesienia odwołania na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
13. CO ZAWIERA ORZECZENIE
ORZECZENIE O POTRZEBIE KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO ZAWIERA:
Diagnozę funkcjonowania ucznia – przyczyny trudności, ich przejawy oraz mocne strony i uzdolnienia ucznia, a także wpływ barier środowiskowych na jego funkcjonowanie.
Okres ważności orzeczenia – wskazanie czasu, na jaki orzeczenie zostało wydane (np. rok szkolny lub etap edukacyjny).
Zalecane warunki i formy wsparcia – wskazanie sposobów realizacji potrzeb ucznia w bieżącej pracy, w tym zintegrowanych działań specjalistów, form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, niezbędnego sprzętu specjalistycznego oraz konkretnych rodzajów zajęć rewalidacyjnych, resocjalizacyjnych lub socjoterapeutycznych.
Zalecenia kadrowe – wskazanie potrzeby wsparcia ucznia przez nauczyciela współorganizującego kształcenie (pedagoga specjalnego).
Potrzebę organizacji zajęć indywidualnych lub w małej grupie – stwierdzenie potrzeby realizacji wybranych zajęć indywidualnie lub w grupie do 5 uczniów, ze względu na znaczne trudności w funkcjonowaniu w klasie ogólnodostępnej.
Szeregowanie form kształcenia – wskazanie możliwych form kształcenia specjalnego, uporządkowanych od najbardziej do najmniej korzystnej dla ucznia (np. szkoła ogólnodostępna, integracyjna, specjalna, MOW, MOS, SOSW lub ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy).
Współpracę instytucjonalną – wskazanie potrzeby współpracy szkoły z instytucjami działającymi na rzecz dziecka i jego rodziny (np. ochrona zdrowia, pomoc społeczna, kurator).
Ewaluację działań – wskazanie sposobów monitorowania i oceny skuteczności udzielanego wsparcia.
Komunikację – wskazanie potrzeby stosowania metod komunikacji wspomagającej (AAC) lub języka migowego.
Nauczyciel współorganizujący kształcenie specjalne:
Zgodnie z przepisami dotyczącymi organizacji kształcenia specjalnego nauczyciel współorganizujący kształcenie jest zapewniany uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego:
- z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera
- z niepełnosprawnościami sprzężonymi
W innych przypadkach, w szczególności w odniesieniu do uczniów:
- z niepełnosprawnością ruchową
- z niepełnosprawnością intelektualną
- z niepełnosprawnością sensoryczną
zapewnienie nauczyciela współorganizującego kształcenie może nastąpić w uzasadnionych przypadkach za zgodą organu prowadzącego.
ORZECZENIE O POTRZEBIE INDYWIDUALNEGO NAUCZANIA ZAWIERA: