Dzieci z doświadczeniem migracyjnym
Coraz więcej polskich dzieci uczy się za granicą. Jednym z powodów tego wzrostu jest duża fala emigracji. Problem w tym, że niewielka liczba dzieci emigrantów podczas takiego wyjazdu uczy się języka Polskiego. Te, które wracają, mają kłopoty z nauką w kraju. Głównie z pisaniem, czytaniem i historią. Każdego ucznia powracającego lub przybywającego z zagranicy przyjmuje się do szkoły w Polsce na podstawie świadectwa lub zaświadczenia wydanego przez szkołę za granicą (szkołę w lokalnym systemie nauczania, szkołę europejską lub polską szkołę w Atenach i Moskwie) oraz, ewentualnie, ostatniego świadectwa wydanego w Polsce oraz sumy lat nauki szkolnej ucznia.
- Przed wyjazdem z dotychczasowego kraju pobytu, należy odebrać ze szkoły lokalnej świadectwa – jeżeli w systemie szkolnym danego państwa są one wydawane – albo zaświadczenie wystawione przez dyrekcję szkoły, do której dziecko uczęszczało. Jeżeli przebywaliśmy w kraju pozaeuropejskim, wskazane jest, aby otrzymane dokumenty potwierdzić w polskim konsulacie; zapobiegnie to ewentualnym problemom z uznaniem ich w polskiej szkole.
- Szkoła może utworzyć oddział przygotowawczy dla uczniów, którzy przybyli lub powrócili z zagranicy. Uczniów do oddziału kwalifikuje zespół, w skład którego wchodzi dwóch nauczycieli oraz pedagog lub psycholog. Liczba uczniów w oddziale przygotowawczym nie może przekraczać 15 uczniów. Nauczanie w oddziale przygotowawczym jest prowadzone według realizowanych w szkole programów nauczania, z dostosowaniem metod i form ich realizacji do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów. Zajęcia edukacyjne w oddziale przygotowawczym prowadzą nauczyciele poszczególnych zajęć edukacyjnych, którzy mogą być wspomagani przez osobę władającą językiem kraju pochodzenia ucznia. W oddziale przygotowawczym dopuszcza się organizację nauczania w klasach łączonych. W przypadku przyjęcia w trakcie roku szkolnego do szkoły znacznej liczby uczniów, oddział przygotowawczy może być zorganizowany także w trakcie roku szkolnego. W oddziale przygotowawczym prowadzi się naukę języka polskiego według programu nauczania opracowanego na podstawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców, w wymiarze nie niższym niż 3 godziny tygodniowo.
- Dla uczniów przybywających z zagranicy, podlegających obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki, którzy nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki, organ prowadzący szkołę organizuje w szkole, w której uczeń realizuje naukę zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego, dodatkową, bezpłatną naukę języka polskiego w formie dodatkowych zajęć lekcyjnych z języka polskiego w formie zajęć indywidualnych lub grupowych, które mogą trwać maksymalnie 12 miesięcy, w wymiarze nie niższym niż 2 godziny lekcyjne tygodniowo.
- Na podobnych zasadach szkoła organizuje dodatkowe zajęcia wyrównawcze dla uczniów, którzy mają tzw. różnice programowe. Różnice programowe z zajęć edukacyjnych realizowanych w klasie, do której chodzi dziecko przybyłe z zagranicy, określa nauczyciel prowadzący zajęcia z danego przedmiotu. Tygodniowy rozkład dodatkowych lekcji języka polskiego oraz zajęć wyrównawczych ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym. Uczeń może mieć maksymalnie 5 godzin takich zajęć w ciągu tygodnia.
- Ponadto dzieci z obywatelstwem obcego państwa mogą korzystać z lekcji języka i kultury swojego kraju, organizowanych przez zagraniczne placówki dyplomatyczne, konsularne albo stowarzyszenie kulturalno-oświatowe danej narodowości działającej w Polsce. Zajęcia są organizowane w porozumieniu z dyrekcją szkoły w wymiarze do 5 godzin lekcyjnych tygodniowo.
- Dzieci i młodzież powracająca z zagranicy mają możliwość kontynuowania nauki w języku obcym w szkołach dwujęzycznych. Szkoły te stanowią łatwiejszą formę włączenia się uczniów przybyłych z zagranicy w polski system edukacji. Nauczanie w tych szkołach jest prowadzone w dwóch językach – polskim oraz obcym, będącym drugim językiem nauczania. Gimnazja i licea dwujęzyczne są ofertą dla tych osób, które znają język obcy nowożytny (głównie język angielski, francuski lub niemiecki) i chcą kontynuować jego naukę na poziomie rozszerzonym. Uczniowie klas dwujęzycznych realizują znacznie szerszy program nauki języka obcego.
- Każde dziecko przybywające do Polski, bez względu na obywatelstwo, ma prawo do korzystania – na takich samych warunkach jak polskie dzieci – z bezpłatnej opieki i nauki w przedszkolach publicznych, publicznych szkołach oraz placówkach.